Dziecko nie zawsze powie, że widzi niewyraźnie. Co więcej, często nawet nie zdaje sobie sprawy, że jego sposób widzenia różni się od tego, jak widzą inni.
Jeżeli od najmłodszych lat obraz jest lekko zamazany, dziecko może uznawać to za całkowicie normalne. Jeszcze trudniejsza sytuacja występuje wtedy, gdy jedno oko widzi prawidłowo, a drugie zdecydowanie słabiej. Lepsze oko może w dużej mierze przejąć funkcję widzenia, dlatego problem przez długi czas pozostaje niezauważony.
Właśnie dlatego regularne sprawdzanie wzroku u dzieci jest tak ważne.
Dorosły, u którego pogarsza się wzrok, zazwyczaj zauważa zmianę. Pamięta, że wcześniej widział numer autobusu z większej odległości albo bez problemu czytał drobny tekst.
Dziecko często nie ma takiego porównania.
Jeżeli od dłuższego czasu widzi niewyraźnie, może być przekonane, że dokładnie tak wygląda świat dla wszystkich.
Dlatego pytanie:
„Czy dobrze widzisz?”
nie zawsze pozwoli wykryć problem.
Dziecko może odpowiedzieć „tak” i naprawdę być przekonane, że wszystko jest w porządku.
Tak i właśnie takie sytuacje mogą być szczególnie trudne do zauważenia.
Jeżeli jedno oko widzi dobrze, a drugie ma znacznie słabszą ostrość, dziecko może normalnie funkcjonować podczas większości codziennych czynności.
Mózg zaczyna bardziej polegać na obrazie z lepiej widzącego oka.
W dzieciństwie może to prowadzić do niedowidzenia, czyli sytuacji, w której prawidłowe widzenie jednego oka nie rozwija się właściwie.
Problem polega na tym, że samo oko może wyglądać zupełnie normalnie, a dziecko często nie zgłasza żadnych dolegliwości.
Dlatego badanie każdego oka osobno ma tak duże znaczenie.
Nie każdy z poniższych objawów oznacza wadę wzroku. Jeżeli jednak występują regularnie, warto skontrolować oczy dziecka.
Mrużenie może chwilowo poprawiać ostrość obrazu.
Jeżeli dziecko robi to szczególnie podczas oglądania telewizji, czytania napisów z daleka albo patrzenia na tablicę w szkole, warto zwrócić na to uwagę.
Jednorazowe siadanie blisko ekranu nie musi oznaczać problemu.
Jeśli jednak dziecko regularnie podchodzi bliżej, aby zobaczyć szczegóły, może to być sygnał trudności z widzeniem z dalszej odległości.
Warto obserwować naturalną odległość, z jakiej dziecko czyta lub korzysta z urządzeń.
Jeżeli stale zbliża tekst do twarzy albo nachyla się bardzo mocno podczas pisania, warto sprawdzić wzrok.
Pocieranie oczu może wynikać ze zmęczenia, alergii czy podrażnienia.
Jeżeli jednak pojawia się szczególnie podczas czytania, odrabiania lekcji albo pracy z bliska, może świadczyć o zwiększonym wysiłku wzrokowym.
Bóle głowy nie zawsze mają związek ze wzrokiem, ale jeżeli pojawiają się regularnie po szkole, odrabianiu lekcji czy dłuższym czytaniu, jednym z elementów diagnostyki powinno być sprawdzenie widzenia.
Dziecko może:
Przyczyn takich trudności może być wiele, dlatego sam objaw nie oznacza automatycznie wady wzroku. Jest jednak dobrym powodem, aby widzenie skontrolować.
Jeżeli dziecko podczas oglądania telewizji, czytania czy skupiania się na przedmiocie często zamyka jedno oko albo ustawia głowę w charakterystycznej pozycji, warto to skonsultować.
Może próbować w ten sposób znaleźć pozycję, w której widzenie jest bardziej komfortowe.
Jeżeli zauważasz, że jedno oko okresowo „ucieka” do środka, na zewnątrz, do góry lub do dołu, nie warto czekać, aż problem minie sam.
Nieprawidłowe ustawienie oczu wymaga oceny specjalisty.
Nie.
To jeden z częstszych mitów dotyczących badań wzroku u dzieci.
Widzenie można sprawdzać również u bardzo małych dzieci, które nie znają jeszcze liter, a nawet nie potrafią mówić.
Sposób badania dobiera się do wieku i możliwości dziecka.
U młodszych dzieci można wykorzystywać między innymi:
Nie trzeba więc czekać do rozpoczęcia szkoły.
Układ wzrokowy dziecka cały czas się rozwija.
Oko dostarcza obraz, ale to mózg musi nauczyć się prawidłowo go interpretować.
Jeżeli przez dłuższy czas jedno oko przekazuje obraz niewyraźny albo oczy nie współpracują ze sobą prawidłowo, rozwój widzenia może zostać zaburzony.
Dlatego problemy wykryte odpowiednio wcześnie często można skuteczniej korygować.
Właśnie w przypadku dzieci profilaktyka jest szczególnie ważna. Nie warto czekać na moment, w którym dziecko samo zacznie narzekać.
Podczas badania można wykryć między innymi:
Dziecko dobrze widzi z bliska, ale ma trudności z dostrzeganiem przedmiotów znajdujących się dalej.
Może na przykład nie widzieć dokładnie tablicy w szkole.
W pewnym zakresie dzieci potrafią kompensować nadwzroczność dzięki bardzo sprawnie działającej akomodacji.
Przy większej wadzie może jednak pojawić się zmęczenie podczas pracy z bliska, bóle głowy czy trudności z koncentracją.
Może powodować nieostry lub zniekształcony obraz na różnych odległościach.
Oczy nie są ustawione równolegle i jedno z nich może okresowo lub stale odchylać się od prawidłowej pozycji.
To zaburzenie rozwoju widzenia jednego lub obu oczu. Może pojawić się między innymi przy dużej różnicy wady pomiędzy oczami albo przy zezie.
Właśnie niedowidzenie pokazuje najlepiej, dlaczego dziecko może nie zgłaszać problemu mimo znacznie słabszego widzenia jednym okiem.
Czasami tak.
Dziecko z nieskorygowaną wadą może mieć trudność z przeczytaniem informacji na tablicy, szybciej męczyć się podczas czytania albo unikać pracy wymagającej długiego skupienia wzroku.
Może to wyglądać jak:
Oczywiście takie zachowania mogą mieć wiele różnych przyczyn i nie należy każdego problemu szkolnego tłumaczyć wadą wzroku.
Sprawdzenie widzenia pozwala jednak wykluczyć jeden z możliwych powodów.
Brak zauważalnych objawów nie zawsze oznacza, że wszystko jest w porządku.
Niektóre problemy mogą długo pozostawać niezauważone, szczególnie gdy dotyczą tylko jednego oka.
Dlatego badania przesiewowe i regularne kontrole wzroku są ważne również wtedy, gdy rodzice nie zauważają niczego niepokojącego.
Warto wcześniej umówić kontrolę, jeżeli:
W przypadku nagłych zmian widzenia, bólu oka, urazu czy innych niepokojących objawów potrzebna jest odpowiednia konsultacja medyczna.
Najważniejsze, aby nie przedstawiać badania jako czegoś stresującego.
Można powiedzieć dziecku, że specjalista sprawdzi, jak dobrze oczy radzą sobie z patrzeniem z bliska i z daleka.
Nie warto wcześniej ćwiczyć z dzieckiem tablicy ani sugerować mu odpowiedzi.
Badanie ma pokazać rzeczywisty sposób widzenia.
Jeżeli dziecko nosi już okulary, należy zabrać je ze sobą.
Jeżeli zastanawiasz się, czy Twoje dziecko prawidłowo widzi, nie opieraj się wyłącznie na jego odpowiedzi.
Obserwuj zachowanie i regularnie kontroluj wzrok.
W Optyk Okulista Domagalscy w Bydgoszczy możesz uzyskać informacje dotyczące badania wzroku i dobrać odpowiedni zakres kontroli do potrzeb dziecka.
Zapraszamy do naszych salonów:
Optyk Okulista Domagalscy w Bydgoszczy
Bydgoskich Olimpijczyków 7
Bałtycka 64
Dziecko może mieć problem ze wzrokiem i przez długi czas wcale o tym nie powiedzieć.
Szczególnie łatwo przeoczyć sytuację, w której jedno oko widzi dobrze, a drugie znacznie słabiej.
Dlatego warto obserwować takie sygnały jak mrużenie oczu, siadanie blisko telewizora, trzymanie książki blisko twarzy, częste pocieranie oczu, bóle głowy, trudności z czytaniem czy nieprawidłowe ustawienie oczu.
Nie trzeba również czekać, aż dziecko nauczy się czytać. Wzrok można sprawdzać w różnym wieku, dobierając metodę do możliwości małego pacjenta.
Najważniejsza zasada jest prosta: zamiast zakładać, że dziecko dobrze widzi, warto to po prostu sprawdzić.